Numer 1 (90) 2017

Wersją podstawową (referencyjną) czasopisma jest wersja papierowa.

Miesiąc wydania: marzec 2017 r.
Numer: 1 (90) 2017

Spis treści: English Polski

Artykuły i rozprawyPrzepisy prawneOrzeczenia i glosySprawozdania

  • Dr hab. Marcin Orlicki
    Znaczenie prawne informacji o istotnych elementach wzorca umowy w świetle art. 17 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
  • Beata Mrozowska-Bartkiewicz, Aldona Wnęk
    Funkcje kluczowe  w zakładzie ubezpieczeń
  • Dr hab. Dorota Maśniak
    Wpływ Rekomendacji KNF na ustalanie przez ubezpieczycieli wysokości zadośćuczynienia z tytułu szkody komunikacyjnej
  • Dagmara Wieczorek-Bartczak
    Zasada ostrożnego inwestora jako podstawa nowych regulacji działalności inwestycyjnej zakładów ubezpieczeń
  • Małgorzata Więcko-Tułowiecka
    Wyzwania rynku ubezpieczeń kredytu – analiza tendencji europejskich w kontekście potrzeby wprowadzenia odpowiednich regulacji prawnych w Polsce

  • Beata Mrozowska-Bartkiewicz, Piotr Wrzesiński
    Raportowanie informacji niefinansowych – nowy obowiązek ubezpieczycieli wprowadzony ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o rachunkowości

  • Jacek Reps
    Przegląd  orzecznictwa sądowego z zakresu prawa ubezpieczeń gospodarczych
  • dr  Małgorzata Serwach
    Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 19 maja 2016 r. (III CZP 13/16) w sprawie postępowania przed Wojewódzką Komisją ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych

  • Agnieszka Marciniuk
    Zagadnienia aktuarialne – teoria i praktyka (XI Ogólnopolska Konferencja Naukowa, Wrocław,
    19–21 września 2016)

Articles and treatises

  • Małgorzata Więcko-Tułowiecka
    Challenges of the Payment Protection Insurance Market – Analysis of European Tendencies in the Context of the Need for Legal Actions in Poland

Streszczenia artykułów: English Polski

Tłumaczenie streszczeń artykułów na język angielski – Anna Tulińska

  • Marcin Orlicki
    Znaczenie prawne informacji o istotnych elementach wzorca umowy w świetle art. 17 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

Autor artykułu dokonał analizy motywów, formy prawnej oraz rzeczywistego oddziaływania tzw. skorowidza wzorców umownych stosowanych przez ubezpieczyciela, czyli zamieszczanej w treści wzorca informacji o jednostkach redakcyjnych, w których zostały zamieszczone najistotniejsze elementy stosunku prawnego ubezpieczenia. Podstawową tezą artykułu jest stwierdzenie, że ewentualne wadliwe sporządzenie skorowidza powoduje wewnętrzną sprzeczność wzorca umowy, która może być traktowana jako niejednoznaczność jego postanowień. W takim przypadku postanowienia wzorca należy interpretować z korzyścią dla ubezpieczającego, ubezpieczonego lub innego uprawnionego z umowy ubezpieczenia.

Słowa kluczowe: skorowidz wzorzec umowy ogólne warunki ubezpieczenia przesłanki wypłaty świadczenia ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela wyłączenia odpowiedzialności  ubezpieczyciela

  • Beata Mrozowska-Bartkiewicz, Aldona Wnęk
    Funkcje kluczowe w zakładzie ubezpieczeń

Przepisy dotyczące funkcji kluczowych i osób je nadzorujących należy uznać za jedne z najistotniejszych w nowym systemie prawa ubezpieczeniowego. Źródłem wprowadzenia pojęcia osób pełniących funkcje kluczowe jest dyrektywa Wypłacalność II, której motyw 29 preambuły stanowi, że: „Niektóre ryzyka mogą być właściwie uwzględnione jedynie poprzez wymogi dotyczące zarządzania, a nie poprzez wymogi ilościowe wyrażone w postaci kapitałowego wymogu wypłacalności. Skuteczny system zarządzania ma więc zasadnicze znaczenie dla odpowiedniego zarządzania zakładami ubezpieczeń oraz dla skuteczności systemu regulacji”. Dyrektywa Wypłacalność II nałożyła na kraje członkowskie obowiązek implementacji przepisów, które zobowiązują zakłady ubezpieczeń do wprowadzenia systemu zarządzania obejmującego funkcje zarządzania ryzykiem, zgodności z przepisami, audytu wewnętrznego oraz funkcję aktuarialną. Wspomniane cztery funkcje mają charakter kluczowy, a osoby je wykonujące powinny spełniać nakładane na nich wymogi dotyczące kompetencji i reputacji. Zasada ta stanowi także jeden z motywów rozporządzenia delegowanego UE. Problematyka funkcjonowania osób kluczowych jest obszerna i w związku z tym w artykule zostaną poruszone jedynie niektóre istotne zagadnienia, ze zwróceniem uwagi na kwestie praktyczne.

Słowa kluczowe: funkcje kluczowe system zarządzania w zakładzie ubezpieczeń zasada proporcjonalności polityka personalna kwalifikacje zawodowe

  • Dorota Maśniak
    Wpływ Rekomendacji KNF na ustalanie przez ubezpieczycieli wysokości zadośćuczynienia z tytułu szkody komunikacyjnej

Z dniem 1 stycznia 2017 r. zakłady ubezpieczeń stanęły przed wyzwaniem stosowania Rekomendacji dotyczących procesu ustalania i wypłaty zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. W założeniu Komisji Nadzoru Finansowego stanowić one mają uzupełnienie przyjętych 16 grudnia 2014 r. Wytycznych dotyczących likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych. Zbadanie potencjalnego wpływu na praktykę ubezpieczeniową przedmiotowych rekomendacji organu nadzoru wymagało przeprowadzenia badań dotyczących ich charakteru prawnego. Wypadki drogowe i ich konsekwencje uznawane są za problemy społeczne o bardzo dużej wadze. Stąd pytania dotyczące odrębnego regulowania tej materii z punktu widzenia konstytucyjnego. Posiłkując się rozwiązaniami przyjętymi w innych państwach europejskich Autorka przedstawiła rekomendacje KNF jako jeden ze sposobów ingerencji państwa w stosunki ubezpieczeniowe.

Słowa kluczowe: rekomendacje KNF zadośćuczynienie szkoda komunikacyjna ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

  • Dagmara Wieczorek-Bartczak
    Zasada ostrożnego inwestora jako podstawa nowych regulacji działalności inwestycyjnej zakładów ubezpieczeń

Zakłady ubezpieczeń mają obowiązek wdrożenia tzw. zasady ostrożnego inwestora oraz niezbędnych procedur i procesów w tym obszarze. Obowiązek ten powstał z dniem 1 stycznia 2016 r., czyli wraz z implementowaniem dyrektywy Wypłacalność II do polskiego porządku prawnego. Wskazówki dotyczące tych zasad znajdują się przepisach ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, a także w treści rozporządzenia delegowanego (EU) 2015/35 i Wytycznych EIOPA. W niniejszym artykule zostaną przedstawione nowe regulacje prawne dotyczące zakładów ubezpieczeń w odniesieniu do działalności inwestycyjnej w związku z wejściem w życie reżimu Wypłacalność II wraz z elementami sprawozdawczymi dla tego obszaru.

Słowa kluczowe: polityka inwestycyjna mierzenie ryzyka profil ryzyka limity tolerancji ryzyka strategia działalności zakładu ubezpieczeń

  • Małgorzata Więcko-Tułowiecka
    Wyzwania rynku ubezpieczeń kredytu – analiza tendencji europejskich w kontekście potrzeby wprowadzenia odpowiednich regulacji prawnych w Polsce

Niniejszy artykuł zawiera analizę obecnych regulacji prawnych w zakresie tzw. ubezpieczeń kredytu w Polsce, jak również głównych tendencji występujących w tym zakresie w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Wielkiej Brytanii. Biorąc pod uwagę fakt, iż ubezpieczenia kredytu stanowiły istotny problem zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Polsce ważne jest, zdaniem autorki, przeanalizowanie wniosków, jakie wynikają z dotychczasowych doświadczeń tych państw. W związku z powyższym, autorka w niniejszej publikacji skupiła się w pierwszej kolejności na analizie zidentyfikowanych na rynku ubezpieczeń kredytu nieprawidłowości, które zarówno w Polsce, jak i Wielkiej Brytanii były podobne, choć podkreślenia wymaga fakt, iż Wielka Brytania przeprowadziła dużo bardziej szczegółowe postępowania kontrolne w zakresie identyfikacji nieuczciwych praktyk, jak również w sposób bardziej stanowczy informowała o praktykach banków i ubezpieczycieli, które uznaje za niewłaściwe. Polska, jako członek Unii Europejskiej, podlega zasadom ustanawianym przez Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeniowego (EIOPA), stąd punkt widzenia tego nadzorcy w zakresie ubezpieczeń kredytu jest równie istotną wskazówką w zakresie podejmowanych na szczeblu państwowym decyzji. Artykuł zawiera więc analizę podjętych przez EIOPA działań i wskazanie, jakie zalecenia zostały skierowane do krajowych organów nadzoru.

Słowa kluczowe: ubezpieczenia kredytu bancassurance ochrona konsumenta nadzór ubezpieczeniowy

Translation of Summaries into English – Anna Tulińska

  • Marcin Orlicki
    Legal Importance of Information on Essential Elements of a Standard Contract in the Light of Art. 17 of the Act on Insurance and Reinsurance Activity

The author has analysed the reasons, legal form and the real impact of the so-called ” index” of standard contracts used by the insurer, i.e. the information on editorial units included in the content of a standard, in which the essential elements of the legal relationship of insurance are incorporated. The basic thesis of the article is that the faulty compilation of the index causes the internal contradiction within a standard contract, which may be regarded as the ambiguity of its provisions. In this case, standard provisions should be interpreted in favour of the policyholder, the insured or any other beneficiary of an insurance contract.

Keywords: index the standard contract general insurance conditions the conditions of payment of benefit limits of insurer’s liability exclusions of insurer’s liability

  • Beata Mrozowska-Bartkiewicz, Aldona Wnęk
    Key Functions in Insurance Undertaking

The provisions concerning the key functions and people supervising them should be regarded among the most important in the new system of insurance law Solvency II. The source of the introduction of the concept of people performing key functions is the content of Solvency II Directive, the recital 29 of the preamble of which states that: „Some risks may only be properly addressed through governance requirements rather than through the quantitative requirements reflected in the Solvency Capital Requirement. An effective system of governance is therefore essential for the adequate management of the insurance undertaking and for the regulatory system.” The Solvency II Directive imposed on Member States the duty to implement regulations which oblige insurance companies to introduce a management system, covering risk management, compliance, internal audit and actuarial functions. These four functions are crucial, and the person performing them ought to meet the competence and good reputation requirements.

Keywords: key functions management system in the insurance undertaking the principle of proportionality personnel policies professional qualifications

  • Dorota Maśniak
    Impact of the PFSA Recommendations on the Amount of  Compensation Determined by Insurers for Motor Insurance Claims

With effect from 1 January 2017, insurance companies are faced with the challenge of applying the Recommendations regarding the process of determining and paying   compensation for non-pecuniary damage from motor third-party liability insurance of vehicle owners. According to the PFSA (Polish Financial Supervision Authority) they are intended to complement the Guidelines on motor vehicle insurance claims settlement adopted on 16 December 2014. Investigating the potential impact of the supervisory authority’s Recommendations on insurance practice required to carry out research on their legal nature. Road accidents and their consequences are considered to be crucial social problems. Hence the questions were posed  about a separate regulation of this issue from the constitutional point of view. Using the solutions adopted in other European countries, the author presented the PFSA Recommendations as one of the ways of the state interference in the insurance relationships.

Keywords: PFSA recommendations compensation motor insurance damage motor third-party liability insurance

  • Dagmara Wieczorek-Bartczak
    Prudent Investor Rule as the Basis for New Regulations of Investment Activities of Insurance Undertakings

Insurance companies are obliged to implement the so-called prudent investor rule and necessary procedures and processes in this area. This obligation was established on 1 January 2016, with the implementation of the Solvency II Directive into Polish law. The guidance on these rules are covered by the provisions of the Act on Insurance and Reinsurance Activity, as well as the content of the EIOPA Delegated Regulation and Guidelines. In this article the new regulations imposed on insurance companies will be presented  in terms of investment activity in connection with the entry into force of the Solvency II regime with relevant reporting elements.

Keywords: investment policy risk measurement risk profile risk tolerance limits the strategy of insurance undertaking’s business

  • Małgorzata Więcko-Tułowiecka
    Challenges of the Payment Protection Insurance Market– Analysis of European Tendencies in the Context of the Need for Legal Actions in Poland

The article contains an analysis of current legal regulations on Payment Protection Insurance (PPI) in Poland and main tendencies regarding PPI in Europe with a focus on the situation in Great Britain, Bearing in mind that PPI have been problematic in both Great Britain and Poland, it is important to know what the conclusions for that type of situations are. Poland, at a European level, is subject to governance rules provided by the European Insurance and Occupational Pensions Authority and therefore  its point of view regarding  PPI is worth noting as well. The article describes challenges that supervision authorities, regulators and consumers faced in the last years on the PPI market and tries to identify solutions to similar situations in the future.

Keywords: Payment Protection Insurance PPI bancassurance consumer protection insurance supevision